Vietnam’s Startup Scene

ดร.การดี เลียวไพโรจน์  กรรมการผู้จัดการ C asean karndee.l@c-asean.org

จากการสำรวจของ Global Entrepreneurship Monitor (GEM) ในปี 2013 พบว่า  4 ใน 5 ของคนเวียดนามฝันอยากมีธุรกิจเป็นของตัวเอง แต่น่าแปลกใจที่ว่ามีเพียง 1 ใน 5 ของผู้ที่อยากมีธุรกิจเป็นของตัวเองนั้นมีความตั้งใจที่จะเริ่มต้นธุรกิจภายใน 3 ปี  สาเหตุส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่าบทบาทของภาครัฐเวียดนามในการสนับสนุนกลุ่มผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดเล็กยังมีอยู่อย่างจำกัด และยังมีความเสี่ยงสูงในการดำเนินธุรกิจที่การแข่งขันจากต่างชาติหลั่งไหลเข้าไปในเวียดนาม

แม้ว่า SME ของเวียดนามนั้นไม่โดดเด่น และกลุ่มผู้ประกอบการหน้าใหม่ Startup กลับเป็นที่จับตามอง

ในประเทศเวียดนาม กว่าร้อยละ 42 ของประชากรในเวียดนามมีอายุน้อยกว่า 25 ปี ซึ่งนับว่าเป็น  Golden Population Structure ที่มีผลดีรองรับการขยายตัวทั้งทางด้านเศรษฐกิจ เวียดนามยังเป็นประเทศที่มีการเติบโตด้านโครงข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศสูงที่สุดในภูมิภาค การบริโภคและใช้งานในอินเทอร์เน็ตและสมาร์ทโฟนเติบโตขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากกลุ่มที่เป็นผู้ใช้ใหม่หรือ New User ส่งผลให้ตลาดด้าน Mobile Application เติบโตสูงไปในทิศทางเดียวกัน  และนี่ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้กลุ่มธุรกิจ Startup ของเวียดนามเป็นที่น่าจับตามอง

เมื่อประมาณกลางปี 2556 รัฐบาลเวียดนาม โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประกาศแนวคิดริเริ่ม Viet Nam Silicon Valley (VSV) Project ในกรุงฮานอย เพื่อส่งเสริมการเติบโตของกลุ่ม Tech Startups โดยมีเป้าหมายหลักในการสร้างระบบนิเวศน์หรือสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่เอื้อต่อการเริ่มต้นและดำเนินธุรกิจด้านเทคโนโลยี ไปจนถึงการจับคู่ทางธุรกิจเพื่อให้เข้าถึงเงินทุนได้ง่ายขึ้น ชื่อโครงการนี้ก็มีที่มาจากสูตรแนวคิดที่ต้องการดึงจุดแข็งของสองประเทศ โดยผสมผสานกันระหว่างบุคลิกคุณลักษณะของชาวเวียดนามที่มีความอดทนและมีหัวคิดการค้าหรือที่เราเรียกว่ามีจิตวิญญาณการเป็นประกอบการสูง กับแนวคิดและโมเดลการสร้างนวัตกรรมที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลกของสหรัฐอเมริกา

VSV Project นี้ได้รับการสนับสนุนเงินทุนก่อตั้งจำนวน 400,000 เหรียญสหรัฐฯ เพื่อจัดสรรให้เกิดกระบวนการบ่มเพาะธุรกิจ การจัดสรรเงินทุนหรือ Seed Funding ให้กับกลุ่ม Startups  แม้จะดูเหมือนจะเป็นงบประมาณสนับสนุนที่ไม่มาก แต่โครงการนี้ก็ถือเป็นการเริ่มต้นก้าวสำคัญของรัฐบาลเวียดนามในการสนับสนุนและสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมให้กลุ่มผู้ประกอบการ Tech Startups โดยสนับสนุนให้มีการฝึกอบรม ถ่ายโอนประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญและผู้ประกอบการจาก Silicon Valley สหรัฐอเมริกา และเชิญชวนนักลงทุน Venture Capital ให้เข้ามาลงทุนในเวียดนามมากยิ่งขึ้น และริเริ่มจัดตั้ง Vietnam Startup Fund

ที่ผ่านมา Startup สัญชาติเวียดนามที่เป็นที่รู้จักเช่น โมบายเกมส์ Flappy Bird แอพลิเคชั่นจัดหางาน Jobwise แอพลิเคชั่นแนะนำร้านอาหาร Lozi เป็นต้น